یتیمی که از مفاخر شیعه شد

چاپ

حضرت آيت الله بهجت در اواخر سال 1334 ه ق در خانواده اي متدين و تقواپيشه در شهر فومن از استان گيلان، چشم به دنيا گشودند. در 16 ماهگي مادرشان از دنيا رفت و طعم تلخ يتيمي را از همان اوان کودکي چشيد. آيت الله بهجت تحصيلات ابتدايي را در مکتب خانه فومن به پايان برد و در همان شهر به تحصيل علوم ديني پرداخت. از همان کودکي ذکاوت و زيرکي و پاکي و ايمان در ايشان آشکار بود. از بازي هاي کودکانه پرهيز مي کرد و انس به معاشرت و مصاحبت علما و بزرگان داشت به طوري که عشق فوق العاده به کسب علم و نبوغ در زندگي ايشان جلوه گر بود. پس از طي دوران مقدماتي در شهر فومن در سال 1348 ه ق در حالي که تقريبا 14 ساله بود به عراق مشرف گرديد و در کربلاي معلي اقامت گزيد و در آنجا علاوه بر تهذيب و خودسازي حدود چهار سال برخي از کتب فقه و اصول را در محضر اساتيد بزرگ آنجا فرا گرفت. در سال 1352 ه ق براي ادامه تحصيل به نجف اشرف مشرف گرديد و قسمت هاي پاياني دروس سطح حوزه را در محضر آيات عظام آنجا از جمله مرحوم آقا شيخ آيت الله طالقاني به پايان رساند. ايشان پس از درک محضر آيات عظام «آقا ضياء عراقي، ميرزاي نائيني» به حوزه درس ارزشمند آيت حق «حاج شيخ محمد حسين غروي اصفهاني» وارد شد و در محضر اين علامه کبير به تکميل نظريات فقهي و اصولي خويش پرداخت و از تفکرات عميق و دقيق اين مرد بزرگ بهره ها برد. در فقه بيشتر از مرحوم آقا شيخ محمدکاظم شيرازي و در اصول از مرحوم آقاي ناييني و بيشتر از مرحوم غروي اصفهاني بهره برد. آيت الله بهجت در ضمن تحصيل از ابتدا و پيش از دوران بلوغ به تهذيب نفس و استکمال معنوي همت گمارده بود. در کربلا در اوايل دوران بلوغ به دنبال استاد و مربي اخلاقي بود. آنگاه به آيت الله قاضي که در نجف بودند در صدد کسب معرفت از ايشان برآمدند و لذا به محض ورود به نجف در سن 18 سالگي به محضر پرفيض عارف کامل حضرت آيت الله سيد علي قاضي بار يافتند و مورد توجه و عنايت ويژه ايشان قرار گرفتند. آيت الله مصباح در اين باره مي گويد: ايشان از مرحوم قاضي مستقيما در جهت اخلاقي و معنوي بهره برده و سال ها شاگردي ايشان را کرده بودند. مرحوم قاضي از کساني بودند که ممحض در تربيت افراد در جهات معنوي و عرفاني بودند. مرحوم علامه طباطبايي و شيخ محمد تقي آملي و شيخ علي بروجردي و عده زيادي از بزرگان و حتي مراجع از وجودشان در جنبه هاي اخلاقي و عرفاني بهره برده اند. آيت الله بهجت اشارات ابن سينا و اسفار ملاصدرا را نزد مرحوم سيد حسين بادکوبه اي فرا گرفته است. اين عالم وارسته بعد از تکميل دروس در سال 1324 هجري شمسي به ايران مراجعه کردند و چند ماهي در وطن خود يعني فومن اقامت کردند و بعدا در حالي که آماده بازگشت به حوزه علميه نجف اشرف را داشتند، قصد زيارت حرم مطهر حضرت معصومه و اطلاع يافتن از وضع حوزه علميه قم را کردند و چند ماهي در قم توقف کرد. در طي اين مدت خبر رحلت استادان بزرگ نجف را شنيد و لذا تصميم به اقامت در قم گرفتند. در قم از محضر حضرت آيت الله حجت کوه کمري استفاده کردند و در بين شاگردان آن فقيد سعيد درخشيدند. ورود آيت الله بهجت به شهر مقدس قم چند ماه بعد از اقامت آيت الله بروجردي در قم بود و به همراه امام خميني و آيت الله گلپايگاني و بزرگان ديگر به درس مرحوم بروجردي حاضر شد. آيت الله بهجت ضمن حضور در جلسات درس و تهذيب نفس به تعليم و تدريس نيز اشتغال داشتند و سطوح عاليه را در نجف اشرف تدريس مي کرد. در مجموع بيش از 40 سال به تدريس خارج فقه و اصول اشتغال داشت و غالبا به واسطه شهرت گريزي در منزل تدريس کرده و فضلاي بزرگي که اکنون از مجتهدين نامور به شمار مي آيند از محضر پرفيض ايشان بهره برده اند.
=ويژگي هاي اخلاقي حضرت آيت الله بهجت:
1. تقوا و خودسازي: ايشان خود در آغاز جواني به ميدان خودسازي گام نهاد و همواره در آموزش هاي اخلاقي بر اين نکته اصرار داشت که تلاش پيگير و رياضتي فراگير لازم است تا انسان در جبهه ستيز با رذيلت هايي اخلاقي و جهاد با هواهاي نفساني پيروز گردد و به سازندگي خود بپردازد و چون تهذيب اصل و اساس ارزش ها است و منشأ خدمت به ديگران است همواره معتقد به لزوم همپايي و همراهي دانش و اخلاق بود و خطر جدايي علم و تزکيه را پيوسته گوشزد مي کرد و زيان عالم غير مهذب و دانش بدون تزکيه را از هر ضرري بالاتر مي دانست. ايشان انسان مخلص و مشتاقي است که در همه حال به ياد خدا است و کوشيده تا پيوسته در حوزه جاذبه الهي قرار گيرد و به همه چيز و همه کس با ديد خدا خواهي بنگرد. يکي از مجتهدان بزرگ درباره ايشان گفته است: ايشان را نمي شود گفت آدم با تقوايي است بلکه عين تقوا و مجسمه تقوا است.
2. زهد و ساده زيستي: ايشان زاهد عارفي است که بي رغبت به دنيا و بي تکلف بوده است. زندگي ساده او در خانه اي قديمي و محقر در قم و مقاومت ايشان در برابر خواسته هاي مکرر علما و مردم براي تعويض خانه، گواهي صادق بر روح بزرگ و زاهدانه اين پير فرزانه است. آيت الله مصباح در مورد زهد ايشان مي گويد: آقاي بهجت منزلي اجاره کرده بود که ظاهرا دو اطاق بيشتر نداشت و آن اتاقي که ما براي درس خدمت ايشان مي رسيديم، وسطش پرده اي کشيده بود که پشتش خانواده ايشان زندگي مي کردند و ما اين طرف پرده مي نشستيم. زندگي بسيار ساده و دور از هرگونه تکلف و توأم با يک عالم نورانيت و معنويت.
3. عبادت: از عوامل مهم در موفقيت ايشان که مي تواند الگويي براي ديگران باشد تقيد و تعبد ايشان است. ارتباط ايشان با خداوند متعال، ذکرهاي پي در پي، به جا آوردن نوافل، شب زنده داري هاي کم نظير ايشان بسيار عبرت انگيز است. سالهاست که نماز جماعت ايشان از شورانگيزترين و روح نوازترين نمازهاي جماعت ايران اسلامي است. در نماز جماعت ايشان جا براي نمازگزاران تنگ مي گردد. بعضي از حضرت آيت اله بهجت نقل کرده اند که ايشان فرموده بود: اگر سلاطين عالم مي دانستند که انسان ممکن است در حال عبادت چه لذت هايي ببرد، هيچگاه دنبال مسايل مادي نمي رفتند.
4 .زيارت و توسل: ايشان با اين سن و سال هر روز با نهايت ادب به محضر مقدس حضرت معصومه(س) شرفياب مي گردد و با خشوع و خضوع در مقابل ضريح مطهر مي ايستند.
5. تواضع و فروتني: شهرت گريزي، و فروتني از ديگر ابعاد برجسته اين شخصيت معنوي است. در مجالسي که از طرف ايشان برگزار مي شده است، ايشان به خطباي مجالس توصيه مي کردند از ذکر نام ايشان در مجالس خودداري کنند.
6. سير و سلوک و مقام معنوي: در سير و سلوک اين عبد صالح خداوند، سابقه ده ها ساله دارد و در همان جواني، مراحلي را درعرفان سپري کردند. عارف بزرگي چون امام خميني به ايشان عنايتي خاص داشتند و بعد از بازگشت به قم در اول انقلاب، در منزل ايشان حضور يافته وايشان را ديدار مي کند.
7. کرامت: از ويژگي هاي ايشان اين است که اهل کرامت است و اين نتيجه خودسازي وتهذيب نفس است. البته ايشان همواره طوري برخورد مي کرده اند که اين کرامات از ايشان ظاهر نگردد.
8. اهتمام و عنايت به رعايت شرعيات: مهمترين ويژگي در روش تربيتي ايشان، عنايت به رعايت آداب شرعي و شيوه و سيره اهل بيت است. ريزه کاري ها و ظرافت هاي بسياري در گفتار و رفتار و نشست و برخاست اولياي خدا وجود دارد که فهميدن آنها خود يک علمي مي خواهد چه رسد به اين که آدم بتواند دقيقا آنها را رعايت کند و همين ها است که بنده را در راه بندگي به پيش مي برد و در نزد خداوند عزيز مي کند و به مقامات بلند مي رساند. ايشان در پاسخ به درخواست نصيحت تأکيد دارند که مسلمات شرع را درست رعايت کنيد به ويژه به نماز اهميت ويژه اي مي دهند و حالات ايشان و سوز و گداز و گريه ايشان در حال نماز خود بهترين درس اخلاق و سازندگي است و بسياري از ويژگي هاي ديگر که محتاج صرف وقت بسيار و نوشتن کتاب هاي فراواني است. در اين باره به کتابهاي ذيل مراجعه نماييد: 1- برگي از دفتر آفتاب 2- ستارگان هدايت 3- بهجت عارفان

دوشنبه 91/1/3

ساعت : 10:05